Czy polska firma musi rozliczyć VAT od importu usług, gdy nie ma numeru VAT UE

PROBLEM

Firma zarejestrowana w Anglii świadczy usługi marketingowe na rzecz polskiej spółki cywilnej. Jesteśmy podatnikiem VAT, ale nie mamy numeru NIP UE. Prowadzimy podatkową księgę przychodów i rozchodów. Ostatnio otrzymaliśmy od angielskiej firmy fakturę wystawioną w funtach z zerowym VAT. Nie wiemy, jak ją zaksięgować. Czy naliczyć u nas i odprowadzić 23% VAT? Czy angielska firma prawidłowo wystawiła fakturę z zerowym VAT?

RADA

Spółka zobowiązana jest do opodatkowania nabytej usługi marketingu z tytułu jej importu z zastosowaniem 23% stawki VAT.

UZASADNIENIE

Usługi marketingowe obejmujące promocyjną sprzedaż towarów, rozpowszechnianie informacji o produktach itp. zaliczają się do usług reklamy w szerokim rozumieniu tego pojęcia, czyli w konsekwencji do usług niematerialnych. Gdy tego rodzaju usługa jest świadczona między podmiotami z dwóch różnych krajów, o sposobie jej opodatkowania decyduje wskazane przepisami ustawy o VAT miejsce jej świadczenia.

W odniesieniu do usług reklamy przepisy ustawy o VAT nie przewidują szczególnych uregulowań określających miejsce ich świadczenia. Dlatego gdy nabywca jest podatnikiem z innego kraju UE, ma do nich zastosowanie zasada ogólna wyrażona w art. 28b ustawy, który stanowi, że w przypadku świadczenia usług na rzecz podatników miejscem ich opodatkowania jest miejsce, gdzie znajduje się siedziba usługobiorcy, stałe miejsce prowadzenia działalności lub jego stałe miejsce zamieszkania.

Wynika z tego, że miejscem świadczenia usługi marketingowej jest miejsce (kraj) siedziby, prowadzenia działalności lub zamieszkania ich nabywcy. Oznacza to, że dla polskiego podatnika VAT, który nabywa usługi marketingu od podatnika z innego kraju UE, czynność taka stanowić będzie import usługi. Nie ma przy tym znaczenia, czy strony transakcji dopełnią obowiązku rejestracji na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, czy nie.

Podatnikiem na potrzeby określenia miejsca świadczenia usługi jest bowiem:

1) podmiot, który wykonuje samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności (z wyłączeniem organów władzy publicznej niewykonujących czynności na podstawie umów cywilnoprawnych),

2) osoba prawna niebędąca podatnikiem, prowadząca działalność, o której mowa w pkt 1, zidentyfikowana do celów VAT lub podatku o podobnym charakterze,

3) podmiot, który prowadzi działalność lub dokonuje transakcji dostawy towarów bądź świadczenia usług nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu (tj. zwolniony podmiotowo lub przedmiotowo z VAT lub podatku od wartości dodanej).

W przedstawionej w pytaniu sytuacji usługa marketingu została wykonana na rzecz spółki przez angielskiego usługodawcę, podatnika podatku od wartości dodanej. Miejscem jej opodatkowania jest zatem miejsce siedziby (prowadzenia działalności lub zamieszkania) nabywcy, czyli Polska. Zobowiązanym do opodatkowania usługi jest spółka z tytułu jej importu. Wynika to z brzmienia przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, który stanowi, że podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników nieposiadających siedziby, stałego miejsca prowadzenia działalności lub stałego miejsca zamieszkania albo pobytu na terytorium kraju. Usługodawca nie powinien wówczas rozliczać podatku należnego od usługi (art. 17 ust. 2 ustawy).

Należy ponadto zauważyć, że spółka przed nabyciem przedmiotowej usługi miała obowiązek dokonania rejestracji VAT UE i posługiwania się nadanym jej numerem w transakcjach z unijnymi kontrahentami. Fakt niedopełnienia tego obowiązku nie ma jednak wpływu na sposób rozliczenia VAT od wyświadczonej na jej rzecz usługi przez angielskiego usługodawcę.

WAŻNE

Podatnicy nabywający usługi, które ze względu na miejsce ich świadczenia podlegają opodatkowaniu u nabywcy z tytułu ich importu, są zobowiązani do dokonania rejestracji VAT UE oraz posługiwania się numerem NIP PL przy tych transakcjach.

W celu rozliczenia podatku należnego od usługi należy wystawić fakturę wewnętrzną i wykazać w niej podstawę opodatkowania usługi, stawkę VAT oraz kwotę podatku należnego. Za podstawę opodatkowania usługi należy przyjąć kwotę, którą spółka zobowiązana jest zapłacić za usługę. Do przeliczenia na złote wartości nabytej usługi, wyrażonej na fakturze kontrahenta w walucie obcej, należy zastosować kurs średni tej waluty ogłoszony przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego. Usługi marketingowe podlegają opodatkowaniu stawką podstawową 23%.

Obowiązek podatkowy od importu omawianej usługi powstaje zasadniczo w dniu jej wykonania. W sytuacji natomiast gdy w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, obowiązek podatkowy powstaje z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te rozliczenia lub płatności, aż do momentu zakończenia świadczenia tych usług. Jeżeli z kolei usługa świadczona będzie w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok i w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upłyną terminy rozliczeń lub płatności, obowiązek podatkowy powstanie z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia usługi.

PRZYKŁAD

Załóżmy, że spółka otrzymała od angielskiego kontrahenta fakturę za świadczoną usługę marketingu na kwotę 1500 funtów. Usługa została wykonana 13 kwietnia 2011 r. Podstawą opodatkowania usługi jest wartość: 1500 x 4,4711 = 6706,65 zł (tabela kursów nr 71/A/NBP/2011 z 12 kwietnia 2011 r.). Kwota podatku należnego od usługi wyniesie zatem: 6706,65 zł x 23% = 1542,53 zł.

Kwoty te spółka powinna wykazać w deklaracji VAT za kwiecień, odpowiednio w poz. 37 i 38 oraz dodatkowo w poz. 39 i 40. Jeżeli usługa została nabyta w związku z prowadzoną działalnością opodatkowaną spółki, kwoty te spółka ma prawo wykazać również (po raz trzeci) jako zakupy dające prawo do odliczenia VAT – w poz. 51 i 52 deklaracji. Rozliczenie VAT będzie wówczas dla spółki neutralne finansowo. Kwota podatku należnego z tytułu importu usługi zostanie jednocześnie odliczona jako podatek naliczony.

• art. 2 pkt 9, art. 17 ust. 4, art. 19 ust. 19a, art. 28b i 28l, art. 29 ust. 17, art. 97 ust. 3 pkt 1, ust. 4, 9 i 10, art. 106 ust. 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. Nr 64, poz. 332

Anna Potocka

ekspert w zakresie VAT