Istota transakcji barterowej sprowadza się do wymiany dóbr pomiędzy podmiotami bez udziału pieniędzy. Transakcja barterowa w najprostszym ujęciu polega na tym, że jeden podmiot otrzymuje od drugiego podmiotu określone dobro (towar lub usługę), w zamian za co przekazuje temu drugiemu podmiotowi inne dobro (towar lub usługę), o takiej samej lub zbliżonej wartości. Dobra będące przedmiotem tej wymiany mają dla stron porównywalną wartość (strony transakcji dążą do tego, aby bilans barteru był zerowy). Obie strony transakcji barterowej występują jednocześnie w roli sprzedawcy i nabywcy. Obie strony są także wobec siebie jednocześnie wierzycielem i dłużnikiem.