Na co zwrócić uwagę, zawierając umowę z kontrahentem z UE

problem

Nasza spółka cywilna prowadzi działalność gospodarczą polegającą na skupie i sprzedaży katalizatorów samochodowych. Zdarza się, że sprzedającymi są obywatele innych krajów członkowskich UE lub firmy z siedzibą w innym państwie UE. Czy taka transakcja przebiega w podobny sposób jak umowy między dwiema polskimi stronami? Jakich danych dla określenia stron potrzebujemy?

rada

Umowa taka zawierana jest w bardzo podobny sposób jak między obywatelami polskimi. Należy jednak zwrócić uwagę na konieczność uzyskania przez przedsiębiorcę polskiego numeru VAT UE w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania. Wskazany numer powinien znaleźć się na fakturze VAT dokumentującej zawarcie umowy. Szczegóły – w uzasadnieniu.

uzasadnienie

Patrząc wyłącznie z punktu widzenia relacji biznesowych i obowiązków cywilnoprawnych stron umowy, umowa zawierana przez polską firmę z kontrahentem z innego państwa UE nie musi różnić się znacząco od takiej samej umowy zawieranej z polskim kontrahentem. Kwestia zabezpieczenia zapłaty, odpowiedzialności za niewykonanie umowy, wyboru sądu właściwego do rozpoznawania sporów – są to zagadnienia, które należy wziąć pod uwagę niezależnie od tego, gdzie ma siedzibę druga strona umowy. Oczywiście przy umowach z kontrahentami zagranicznymi warto dokonać wyboru polskiego prawa, jak również polskiego sądu. Warto jednak też zauważyć, że w UE istnieją systemowe rozwiązania, np. europejski nakaz zapłaty, które ułatwiają dochodzenia przez polskie firmy swoich należności od zagranicznych kontrahentów.

WAŻNE!

W umowach z zagranicznymi kontrahentami warto wpisać właściwość polskiego sądu oraz polskiego prawa.

Omawiana sytuacja to z punktu widzenia opodatkowania VAT tak zwane wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów. W pierwszej kolejności przedsiębiorca, mający zamiar sprowadzać towary z innych krajów członkowskich Unii Europejskiej, powinien uzyskać numer VAT UE przez złożenie deklaracji VAT-R/UE we właściwym urzędzie skarbowym – jest to NIP podatnika z przedrostkiem „PL”. W takiej sytuacji sprzedawca katalizatorów będący podatnikiem VAT lub innego podatku obrotowego, odpowiednika polskiego VAT, wystawi fakturę VAT ze stawką zerową. Następnie wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów powinno być potwierdzone fakturą wewnętrzną, wystawianą przez polskiego nabywcę dla samego siebie, ze wskazaniem stawki właściwej dla określonego towaru, aktualnie w Polsce najczęściej 23%, przy czym może to być jedna faktura za okres rozliczeniowy polskiego podatnika VAT. Polski podatnik, wykazując VAT należny z tytułu takiej umowy w deklaracji podatkowej, ma prawo do odliczenia tego podatku, jeśli nabycie miało związek z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT, z uwzględnieniem zasad odliczania podatku naliczonego określonych w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług. W praktyce więc VAT naliczony w fakturze wewnętrznej będzie neutralny dla polskiego podatnika VAT, który wystawił fakturę wewnętrzną.

WAŻNE!

Z racji tego, że do podstawy opodatkowania polskim VAT są wliczane podatki zapłacone w innych państwach, tak istotne jest uzyskanie numeru VAT UE. Pozwala to uniknąć podwójnego opodatkowania – w kraju, z którego sprowadzamy towar, oraz w Polsce.

PRZYKŁAD

Polski przedsiębiorca nieposiadający numeru VAT UE nabywa towary w Niemczech. Niemiecki kontrahent doda do ceny sprzedaży 19% VAT, co zwiększy podstawę opodatkowania z tytułu podatku w Polsce dla nabywcy. W sytuacji gdy przedsiębiorca posiada numer VAT UE, sprzedawca wystawi fakturę z zerową stawką podatku.

Faktura potwierdzająca transakcję wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, oprócz elementów określonych w art. 106–108 ustawy o podatku od towarów i usług, jak oznaczenie stron, przedmiot umowy, data czy cena, powinna zawierać również wskazanie numerów VAT UE sprzedawcy i nabywcy.

W przypadku gdy katalizatory kupowane są przez Państwa od osób fizycznych (obywateli UE) niebędących podatnikami VAT lub zagranicznego odpowiednika tego podatku, transakcja taka nie będzie wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów, a w związku z tym nie zostanie wystawiona ani faktura ze stawką zerową przez sprzedawcę, ani też faktura wewnętrzna przez nabywcę z polską stawką VAT.

Warto w tym miejscu wskazać na ograniczenia związane ze sprzedażą części używanych wymontowywanych z pojazdów. Otóż niezależnie od źródła pochodzenia katalizatora, używany katalizator wymontowany z samochodu nie może być ponownie zamontowany w innym pojeździe (pkt 18 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 września 2005 r.).

WAŻNE!

Używany katalizator wymontowany z samochodu nie może być ponownie zamontowany w innym pojeździe.

• art. 106–108 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. Nr 64, poz. 332

• art. 66 ust. 4 pkt 1a ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym – j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151

• pkt 18 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 września 2005 r. w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko – Dz.U. Nr 201, poz. 1666

Maurycy Organa

radca prawny, syndyk licencjonowany